Wat is een tenniselleboog of golferselleboog?

Meestal ontstaat een tenniselleboog of golferselleboog geleidelijk of soms na een ongeval (peesscheur). Door herhaaldelijke overbelasting ontstaan kleine scheurtjes in de aanhechting van de spieren op het bot. Bij de tenniselleboog is dit aan de buitenzijde van de elleboog en het betreft het de strekspieren van de pols. Bij de golferselleboog is dit aan de binnenzijde van de elleboog en betreft het de buigspieren van de pols. Een tenniselleboog komt voor bij een à drie op de honderd volwassenen. In de helft van de gevallen geneest een tenniselleboog vanzelf in de loop van enkele weken tot maanden. In de andere helft van de gevallen is behandeling noodzakelijk. Een golferselleboog komt zeven keer minder vaak voor. Het ontstaan en het verloop van een golferselleboog komt nagenoeg overeen met die van de tenniselleboog.

Voorgeschiedenis van een tennisarm

Er zijn over het algemeen twee oorzaken te onderscheiden:
1Kortdurende grote belasting van de onderarmspieren (handstrekkers)
Hoewel in de literatuur vaak een grote "krachtige" overbelasting gezien wordt als oorzaak van de tennisarm is dit zelden waar. Toch kan het voorkomen dat ongebruikelijke belasting uiteindelijk een tennisarm veroorzaakt. De a-symptomatische tennisarm wordt symptomatisch. Dit fenomeen berust dan mogelijk op het feit dat pees- en spierweefsel kleine scheurtjes (microtraumata van collageenvezels) vertonen die vrij onschuldig en pijnloos zijn. Echter de genezing verloopt met verbindweefseling en reactieve cellen (ontstekingen) op microscopische schaal. De elastische structuren in spier- en peesweefsel zullen plaatsmaken voor het meer stugger, niet flexibel weefsel. Hierdoor worden naar onze mening de sensorische informatieve delen (de informatie die de spieren en pezen geven aan de hersenen via sensoren die gelegen zijn in spier en pees) ook beïnvloed en geven foute informatie naar de hersenen. What fires together wires together. De hersenen reageren op hun beurt met een abnormale foutieve reactie en geven de spieren een overflow aan impulsen (de spier wordt aangezet tot verhoogde spanning in zijn eigenlijke rusttoestand). De vicieuze cirkel is in gang gezet en uiteindelijk zal de spier zich in toestand 2 bevinden. De peesaanhechting wordt pijnlijk doordat in en rondom de pees verschillende processen in gang gezet worden die de pijn initiëren. Een tennisarm is geboren.
2Langdurige (relatief) kleine belasting van de onderarmspieren (handstrekkers)
De tennisarm ontstaat niet van de één op de andere dag. De peesstructuur van de meeste patiënten was waarschijnlijk al niet optimaal. Meestal gaan er maanden aan vooraf van herhalingen van langdurige lichte continuerende belasting. Als gevolg van het geforceerd gebruik van deze spieren treden er veranderingen in het spier- en peesweefsel op die de normale functie van deze structuren negatief beïnvloeden. De spiervezels (cellen) en onderlinge spierverbindingen, losmazig bindweefsel en fascia veranderen zodanig van structuur dat er sprake is van zgn. " fibrose". Hoewel de benaming fibrose (verbindweefseling) niet juist is kunnen we constateren dat de celstructuur zich probeert aan te passen aan de functie die wordt verwacht van deze spieren en pezen. M.a.w. er wordt van deze spieren verwacht een langdurige lichte aanspanning te leveren, terwijl de spieren daarvoor niet gemaakt zijn. Dit is uiteindelijk funest voor het spier- en peesweefsel, omdat aanspanning niet wordt opgevolgd door ontspanning. We zien daarnaast ook dat de structuur van het peesweefsel verandert. Daarom vinden we bij een tennisarm de typische grotere basis-rust-spanning van de onderarmspieren. Het is alsof de spieren zich continue in een lichte aanspanningstoestand bevinden. Het spier- en peesweefsel wordt van een slechtere kwaliteit en zodoende worden fibrosering en afbraak (degeneratie) in de hand gewerkt. De pees krijgt te lang een lichte trek te verwerken en zal uiteindelijk lichte "ontstekingsverschijnselen" gaan vertonen. In de medische wereld spreken we dan van een tendinitis. Deze fase duurt slechts enkele weken en gaat dan in de tendinose-fase over. Een tendinose, wat een tennisarm is, is een peesdegeneratie zonder ontstekingsverschijnselen en klinische symptomen. De drie fundamentele eigenschappen van een tendinose zijn:
  1. vergrote fibroblasten
  2. neovascularisatie
  3. abnormale collageenproductie.
Bij nader onderzoek ziet men een verhoogde ingroei van bloedvaatjes en zenuwuiteinden en wordt er een verhoogde concentratie van pijnmediatoren gevonden. Dit is een verklaring waarom "tendinotische" pezen pijnlijk zijn. De oriëntatie van de collageen vezelstructuur wordt warrig. Er is een toename van matrix(grondsubstantie) tussen de vezels waardoor deze uit elkaar geduwd worden en de pees iets dikker wordt.